Er is een experiment dat ik elke lezer aanraad: houd één maand lang elke uitgave bij. Niet om jezelf te straffen. Niet om te stoppen met leuke dingen. Maar om te zien wat er werkelijk gebeurt met je geld.

De meeste mensen die dit doen, vinden ergens tussen de 80 en 200 euro per maand die ze uitgeven zonder het echt bewust te kiezen. Niet aan grote dingen, maar aan kleine dingen die optellen. En een deel van die uitgaven kunnen ze makkelijk terugbrengen, zonder iets in te leveren dat ze echt waardevol vinden.

De psychologie van kleine uitgaven

Waarom verspillen slimme mensen geld zonder het te merken? Omdat kleine bedragen psychologisch onzichtbaar zijn. Een abonnement van 12 euro per maand voelt als niks. Maar 12 euro per maand is 144 euro per jaar. Vier van die abonnementen die je niet meer gebruikt: 576 euro per jaar. Dat is een vliegticket retour naar Barcelona.

Ons brein is slecht in het optellen van kleine, frequente kosten. We overschatten grote aankopen en onderschatten de stroom van kleine. Budgetteren werkt niet omdat je alles bijhoudt; het werkt omdat het je de optelsom laat zien die je brein automatisch mist.

Vier vergeten abonnementen van 12 euro per maand. Dat is 576 euro per jaar. Een retour Barcelona. Verdwenen zonder dat je het merkte.

Stap 1: de abonnementenaudit (20 minuten, groot effect)

Open je bankafschriften van de afgelopen drie maanden. Filter op terugkerende betalingen. Schrijf ze op. De meeste mensen vinden hier minstens twee tot drie abonnementen die ze zijn vergeten of die ze nauwelijks gebruiken.

Veelvoorkomende verdachten: streamingdiensten (Netflix, Disney+, Videoland, Apple TV+; hoeveel gebruik je echt?),, sportschoolabonnement dat je drie maanden niet hebt gebruikt, cloudopslag die al lang te groot is, nieuwsbrieven of magazines, apps met automatische verlenging, Amazon Prime, Spotify terwijl iemand anders in huis het ook heeft.

Zeg alles op wat je de komende maand niet gebruikt. Als je het mist, sluit je het opnieuw af. Gemiddelde besparing in dit stapje: 25 tot 60 euro per maand.

Stap 2: de boodschappencheck

De supermarkt is waar de meeste Nederlandse huishoudens het meest lekken. Niet door dure producten, door impulsaankopen, weggooi-aankopen en merkentrouw die ze niet bewust hebben gekozen.

Drie concrete ingrepen: maak een weekmenu en koop alleen wat op de lijst staat (gemiddeld 15 tot 20% minder uitgaven), switch huismerk voor productcategorieën waar je geen verschil proeft (pasta, rijst, blikgroenten, schoonmaakmiddelen, wasmiddel) kost je 30 tot 50 euro per maand minder), en bezoek de markt voor groenten en fruit (gemiddeld 20 tot 40% goedkoper dan supermarkt).

Één keer per maand een grote voorraadinkoop bij Lidl of Aldi voor vaste producten. Gemiddelde besparing: 40 tot 80 euro per maand voor een huishouden van twee.

Stap 3: de vaste lasten doorlichten

Je energiecontract, je zorgverzekering, je autoverzekering, je inboedel- en opstalverzekering: wanneer heb je die voor het laatste vergeleken? Veel mensen zitten jarenlang op hetzelfde contract terwijl de markt is veranderd.

Energiecontract: vergelijk op Pricewise of Independer. Besparing kan 100 tot 400 euro per jaar zijn. Zorgverzekering: elk jaar in november/december vergelijken. Bij gelijk eigen risico en vergelijkbare dekking kan overstappen 150 tot 300 euro per jaar schelen. Autoverzekering: Independer of Priceguard. Gemiddelde besparing bij overstap 100 tot 250 euro per jaar.

Dit is eenmalig werk: een middagje vergelijken. Dat je jarenlang voordeel oplevert.

Stap 4: de "slapende" uitgaven

Dit zijn de uitgaven die je wel bewust hebt gemaakt, maar die ondertussen zijn doorgegroeid zonder dat je het merkte. Bezorgmaaltijden: begin bijhouden hoeveel je per maand bestelt. Koffie onderweg: drie koffies per week à 3,50 euro is 546 euro per jaar. Niet zeggen dat je moet stoppen, maar weten wat je betaalt is het begin van een bewuste keuze.

De vraag is niet "moet ik hier mee stoppen?" maar "als ik dit vooraf zou hebben gepland, had ik dan bewust dit bedrag hiervoor gekozen?" Als het antwoord nee is, is er ruimte.

Drie koffies per week à 3,50 euro. 546 euro per jaar. Koop ze bewust of laat ze. Maar weet wat je betaalt.

De 100 euro bij elkaar optellen

Vergeten abonnementen opzeggen: 35 euro. Slimmer boodschappen doen: 40 euro. Energiecontract optimaliseren (gespreid over 12 maanden): 25 euro. Totaal: 100 euro per maand, zonder te stoppen met iets wat je echt waardevol vindt.

100 euro per maand is 1.200 euro per jaar. Belegd bij 7% rendement over 20 jaar: meer dan 52.000 euro. Het zit er al in; je hoeft het alleen maar te vinden.

De laatste stap: automatiseer het

De gevonden euros moeten worden weggestopt voordat je ze uitgeeft. Stel op de dag van je salarisdag een automatische overboeking in: 100 euro naar je spaarrekening. Automatisch, voor je het ziet. Zo creëer je een systeem dat werkt zonder wilskracht, en dat is het enige systeem dat echt werkt.