Er zijn in Nederland ruim 1,2 miljoen zzp-ers. En een groot deel van hen spaart niet systematisch voor later. Niet omdat ze het niet willen, maar omdat het systeem voor hen niet automatisch werkt zoals dat voor werknemers wel doet. Er is geen werkgever die elke maand automatisch een deel van het loon naar een pensioenfonds overmaakt.

Dat betekent dat alles wat er later is, afhangt van wat je nu zelf regelt. Dat is zowel een last als een kans.

Wat krijg je wel: de AOW

Elke Nederlander die hier heeft gewoond of gewerkt, krijgt AOW vanaf de AOW-leeftijd (nu 67 jaar en 3 maanden). Voor een alleenstaande zzp-er is dat circa 1.450 euro bruto per maand. Dat is het. Geen aanvulling van een pensioenfonds, geen werkgeverspensioen. Alleen AOW.

Voor de meeste zzp-ers is 1.450 euro per maand niet genoeg om hun huidige levensstijl voort te zetten. Als je woning afbetaald is en je vaste lasten laag zijn, is het te doen. Maar als je huur betaalt, een hypotheek hebt die nog loopt, of gewoon niet wilt bezuinigen, is bijsparen noodzakelijk.

Optie 1: lijfrente, fiscaal voordelig bijsparen

Een lijfrente is een product waarbij je geld inlegt dat fiscaal aftrekbaar is van je winst, en waaruit je later een periodieke uitkering ontvangt. De inleg verlaagt nu je belastbaar inkomen; de uitkering later wordt belast, maar dan ben je vaak in een lagere schijf.

Hoeveel je mag aftrekken, hangt af van je jaarruimte. Die bereken je op basis van je pensioentekort. De belastingdienst heeft een rekentool op belastingdienst.nl. In een jaar dat je 60.000 euro verdient als zzp-er, kan je jaarruimte oplopen tot 8.000 tot 12.000 euro, allemaal fiscaal aftrekbaar. Bij een tarief van 49,5% betekent elke 1.000 euro inleg effectief 495 euro belastingteruggave. De overheid betaalt bijna de helft mee.

Je kunt een lijfrenteproduct afsluiten bij een verzekeraar (traditioneel, vaste uitkering) of via banksparen (flexibeler, via een geblokkeerde rekening bij een bank). Banksparen via Brand New Day of De Goudse is populair onder zzp-ers, lage kosten, flexibel, je belegt het geld zelf in ETFs.

Bij 49,5% belastingschijf betaalt de overheid bijna de helft van je lijfrenteinleg mee. Het is het meest voordelige spaarproduct voor zzp-ers in Nederland.

Optie 2: gewoon beleggen

Je kunt ook gewoon zelf beleggen, zonder fiscale constructies, gewoon in een ETF via DEGIRO of een andere broker. Het voordeel: maximale flexibiliteit. Je kunt op elk moment bij je geld, je kunt eerder stoppen met werken zonder dat je wacht tot je 67 bent, en je bent niet gebonden aan verzekeringsproducten.

Het nadeel: je profiteert niet van de fiscale aftrek die lijfrente biedt. Maar voor zzp-ers die een lager of wisselend inkomen hebben, of die al veel jaarruimte benutten, is gewoon beleggen een prima aanvulling.

Optie 3: de zzp-pensioenregeling (nieuw)

Per 2024 is er een vrijwillige pensioenregeling voor zzp-ers ingevoerd waarbij je kunt aansluiten bij pensioenfondsen in bepaalde sectoren. Dit is nog in opbouw en niet voor elke sector beschikbaar. Check of jouw beroepssector een regeling aanbiedt; dat kan fiscaal interessant zijn.

Hoeveel moet je sparen?

Een vuistregel: zet 15 tot 20% van je netto-inkomen opzij voor later. Is dat te veel? Begin dan met 10% en verhoog dit naarmate je inkomen groeit. De jaarruimteberekening op belastingdienst.nl geeft je een concreter getal op basis van je eigen situatie.

Stel ook een aparte zakelijke rekening in voor je pensioenreservering. Geld met een label geef je minder snel uit aan andere dingen. Op de 1e van de maand automatisch overschrijven naar je lijfrenterekening of beleggingsrekening. Zo wordt het een gewoonte in plaats van een beslissing.

Het gevaar van uitstellen

Elke jaar dat je wacht, verlies je twee dingen: de compound interest op de inleg die je had kunnen doen, en de jaarruimte die je dat jaar niet hebt benut. Onbenutte jaarruimte kun je tot 10 jaar terugwentelen via de reserveringsruimte, maar daarna vervalt het. Begin klein, begin nu.