Er is iets vreemds aan de hand met je spaarrekening.

Niet met jouw spaarrekening specifiek. Met élke Nederlandse spaarrekening bij een grootbank.

De ECB-beleidsrente staat op 2%. De inflatie in Nederland ligt op 2,8%. En ING, ABN, Rabobank — de bekende drie — geven je rond de 1,5% op je gewone spaargeld. Dat betekent dat je elke maand koopkracht verliest op het geld dat je hebt opzij gezet.

Ondertussen, een paar landsgrenzen verderop, bieden Europese banken via platforms als Raisin tot 3,42%. Hetzelfde Europese depositogarantiestelsel. Hetzelfde principe. Compleet andere rente.

Wat is hier aan de hand?

Het verschil concreet: €20.000 spaargeld bij een Nederlandse grootbank op 1,5% levert je €300 per jaar op. Datzelfde bedrag bij een Europese partnerbank op 3,4% levert €680. Verschil: €380 per jaar. Geen actie. Geen risico (dezelfde garantie). Alleen een andere bank.

Waarom blijven Nederlandse banken zo laag?

Twee redenen, en geen van twee komt door regels of garantievereisten.

De eerste is simpel: ze kunnen het. Nederlandse spaarders blijven loyaal. Bijna 80% van het Nederlandse spaargeld staat bij ING, ABN of Rabobank — geld dat al jaren niet beweegt, ondanks dat er beter te krijgen is. Banken verhogen de rente alleen als ze moeten. En tot nu toe hoeven ze niet.

De tweede is structureler: Nederlandse grootbanken hebben meer dan voldoende spaargeld om hun hypotheken te financieren. Ze hoeven niet te concurreren om jouw inleg. Europese banken in landen als Italië, Spanje of Litouwen wél — die hebben jouw spaargeld nodig om hun balans te laten kloppen. Dus betalen ze meer.

Is sparen bij een buitenlandse bank veilig?

Dit is de vraag die de meeste Nederlanders tegenhoudt. En het is een goede vraag.

Het korte antwoord: voor banken binnen de EU is het beschermingsniveau identiek aan dat van Nederlandse banken. Het Europese depositogarantiestelsel beschermt tot €100.000 per persoon per bank bij faillissement. Dat geldt voor een Litouwse bank net zo goed als voor ABN AMRO.

Het langere antwoord: er zijn een paar dingen om op te letten.

1

Garantieland. Check welk land verantwoordelijk is voor de garantie. Bij Raisin is dat per partnerbank zichtbaar. Voorkeur: landen met een sterke economie en goede rating (Duitsland, Frankrijk, Noord-Europa).

2

Wisselkoers. Spaar alleen in euro's, niet in vreemde valuta zoals Zweedse kronen of Tsjechische kronen. Anders neem je een wisselkoersrisico bovenop het renteverschil.

3

Belasting. Je betaalt nog steeds Nederlandse box-3-belasting over je spaargeld, ongeacht waar het staat. Buitenlandse banken melden je tegoed soms automatisch, soms niet — controleer je vooraf ingevulde aangifte.

Wat doe je nu met je spaargeld?

Eerst even iets om vast te leggen. Niet álles wat hier staat is voor iedereen. Wel een paar logische stappen voor de meeste mensen.

Stap 1: je noodfonds blijft Nederlands. Drie tot zes maanden vaste lasten. Dit geld moet je binnen 24 uur kunnen pakken. Houd het bij je huisbank — gemak en directe toegang wegen hier zwaarder dan een paar euro extra rente.

Stap 2: alles boven het noodfonds verdient meer dan 1,5%. Hier wordt het interessant. Op het surplus — geld dat je sowieso niet binnen een week nodig hebt — is 3,4% versus 1,5% een echte keuze. Dat is meer dan verdubbeling.

Stap 3: spreid binnen Europa. Je garantie van €100.000 geldt per bank. Heb je meer dan €100.000 spaargeld? Verdeel het. Dat doe je trouwens in Nederland ook bij die bedragen.

Maar de rente kan ook stijgen, toch?

Klopt. De ECB-vergadering op 11 juni kan een renteverhoging brengen als de inflatie hoog blijft. Dan stijgen de spaarrentes mogelijk overal.

Maar — en dit is wat veel mensen missen — het verschil tussen Nederlandse grootbanken en Europese partnerbanken blijft. Als de ECB-rente naar 2,25% gaat, krijgen Europese banken misschien 3,7% en Nederlandse 1,7%. Het gat blijft 2 procentpunt. Het bedrag dat je laat liggen, blijft hetzelfde.

De vraag is dus niet of de rente stijgt. De vraag is of je het verschil wilt blijven cadeau doen aan de bank waar je sinds je 18e zit, omdat dat makkelijker voelt.

Eerlijke kanttekening: sparen via een Europees platform vergt 10 minuten extra werk dan een rekening openen bij ING. Voor sommigen is dat genoeg reden om het niet te doen. Snap ik. Maar als je het geen 10 minuten waard vindt voor €380 per jaar, dan is dit artikel niet voor jou.

Het echte punt

Het frustrerende aan de Nederlandse spaarmarkt is niet dat de rente laag is. Het is dat er zo weinig druk op staat om hem hoger te maken. Loyale spaarders krijgen daar geen beloning voor. Ze worden er stiekem voor gestraft.

Met de inflatie op 2,8% en de spaarrente op 1,5% verlies je elk jaar 1,3% koopkracht op spaargeld dat je trouw bij de grootbank laat staan. Tien jaar lang dezelfde fout maken? Dat is op €30.000 al snel €4.000 weggegooid.

Niet omdat je iets fout deed. Omdat niemand je vertelde dat het anders kon.

Nu weet je het.